Ilki bilen, magniýiň bedende 300-den gowrak ferment reaksiýalarynda rol oýnaýan möhüm mineraldygyny boýun almak möhümdir. Ol energiýa öndürmekde, myşsalaryň işlemeginde we berk süňkleriň saklanmagynda gatnaşýar, bu bolsa ony umumy saglyk üçin möhüm iýmit maddasyna öwürýär. Şeýle-de bolsa, onuň möhümligine garamazdan, köp adamlar diňe iýmitlerinden ýeterlik mukdarda magniý almaýarlar, bu bolsa olary goşmaça iýmitleri kabul etmäge mejbur edýär.
Magniý möhüm mineral we ýüzlerçe ferment üçin kofaktordyr.
Magniý öýjükleriň içindeki esasy metabolik we biohimiki prosesleriň ählisine diýen ýaly gatnaşýar we bedende köp sanly funksiýalara, şol sanda skeletiň ösmegine, nerw-myşsa funksiýasyna, signal ýollaryna, energiýanyň saklanmagyna we geçirilmegine, glýukozanyň, lipidleriň we beloklaryň metabolizmine, şeýle hem DNK-nyň we RNK-nyň durnuklylygyna we öýjükleriň köpelmegine jogapkärdir.
Magniý adam bedeniniň gurluşynda we işinde möhüm rol oýnaýar. Uly ýaşly adamyň bedeninde takmynan 24-29 gram magniý bar.
Adam bedenindäki magniýiň takmynan 50% - 60% -i süňklerde, galan 34% - 39% -i bolsa ýumşak dokumalarda (myşsalarda we beýleki organlarda) ýerleşýär. Gandaky magniýiň mukdary bedeniň umumy mukdarynyň 1% -inden azdyr. Magniý kaliýden soň ikinji iň köp duş gelýän hüjre içi kationdyr.
Magniý bedende 300-den gowrak möhüm metabolik reaksiýalara gatnaşýar, mysal üçin:
Energiýa önümçiligi
Uglewodlary we ýaglary metabolizirlemek we energiýa öndürmek prosesi magniýe bagly köp sanly himiki reaksiýalary talap edýär. Magniý mitohondriýalarda adenozin trifosfatyň (ATP) sintezi üçin zerurdyr. ATF metabolik prosesleriň ählisini diýen ýaly energiýa bilen üpjün edýän we esasan magniý we magniý kompleksleri (MgATP) görnüşinde bolýan molekuladyr.
möhüm molekulalaryň sintezi
Magniý deoksiribonuklein turşusynyň (DNK), ribonuklein turşusynyň (RNK) we beloklaryň sinteziniň köp tapgyrlary üçin zerurdyr. Uglewodlaryň we lipidleriň sintezine gatnaşýan birnäçe fermentleriň işlemegi üçin magniý gerek. Glutation möhüm antioksidant bolup, onuň sintezi üçin magniý gerek.
Ionlaryň öýjük membranalary arkaly daşalmagy
Magniý kaliý we kalsiý ýaly ionlaryň öýjük membranalary arkaly işjeň daşalmagy üçin zerur elementdir. Magniý ion daşamak ulgamyndaky roly arkaly nerw impulslarynyň geçirilmegine, myşsalaryň gysgalmagyna we ýürek ritminiň kadaly işlemegine täsir edýär.
öýjük signalynyň geçirilmegi
Öýjük signallaşdyrmasy üçin beloklary fosforlaşdyrmak we öýjük signallaşdyryjy molekula siklik adenozin monofosfatyny (cAMP) emele getirmek üçin MgATP gerek. cAMP köp proseslere, şol sanda paratiroid bezlerinden paratiroid gormonynyň (PTH) bölünip çykmagyna gatnaşýar.
öýjük göçmesi
Öýjükleriň daş-töweregindäki suwuklykdaky kalsiý we magniý konsentrasiýalary dürli öýjük görnüşleriniň göçmegine täsir edýär. Öýjükleriň göçmegine bu täsir ýaralaryň sagalmagy üçin möhüm bolup biler.
Näme üçin häzirki zaman adamlarynda magniý ýetmezçiligi bar?
Häzirki zaman adamlary, adatça, magniýiň ýeterlik kabul edilmezliginden we magniý ýetmezçiliginden ejir çekýärler.
Esasy sebäpler aşakdakylary öz içine alýar:
1. Topragyň aşa köp işlenilmegi häzirki toprakdaky magniý mukdarynyň ep-esli azalmagyna getirdi we ösümliklerde we ot iýýän haýwanlarda magniý mukdaryna has-da täsir etdi. Bu bolsa häzirki zaman adamlarynyň iýmitden ýeterlik magniý almagyny kynlaşdyrýar.
2. Häzirki zaman oba hojalygynda köp mukdarda ulanylýan himiki dökünler esasan azot, fosfor we kaliý dökünleridir, magniý we beýleki mikroelementleriň goşundysy bolsa gözardy edilýär.
3. Himiki dökünler we kislotaly ýagyş topragyň kislotalaşmagyna sebäp bolýar we toprakdaky magniýiň elýeterliligini azaldýar. Kislotaly topraklardaky magniý has aňsat ýuwulýar we has aňsat ýitirilýär.
4. Glifosat saklaýan gerbisidler giňden ulanylýar. Bu madda magniý bilen baglanyp, toprakdaky magniýiň has-da azalmagyna we ekinleriň magniý ýaly möhüm iýmit maddalarynyň özleşdirilmegine täsir etmegine sebäp bolup biler.
5. Häzirki zaman adamlarynyň iýmitinde gaýtadan işlenen we gaýtadan işlenen iýmitleriň paýy ýokarydyr. Iýmit gaýtadan işlenen we gaýtadan işlenende köp mukdarda magniý ýitýär.
6. Aşgazan turşusynyň pesligi magniýiň özleşdirilmegine päsgel berýär. Aşgazan turşusynyň pesligi we iýmitiň hazm bolmazlygy iýmitiň doly özleşdirilmegini kynlaşdyryp, minerallaryň özleşdirilmegini has kynlaşdyryp, magniý ýetmezçiligine getirip biler. Adam bedeninde magniý ýetmezçiligi ýüze çykanda, aşgazan turşusynyň bölünip çykmagy azalýar we magniýiň özleşdirilmegine has-da päsgel berýär. Eger aşgazan turşusynyň bölünip çykmagyny saklaýan dermanlary kabul etseňiz, magniý ýetmezçiligi has köp ýüze çykmagy mümkin.
7. Käbir iýmit maddalary magniýiň özleşdirilmegine päsgel berýär.
Mysal üçin, çaýdaky taninler köplenç taninler ýa-da tanin turşusy diýlip atlandyrylýar. Tanin güýçli metal şelatlaşdyryjy ukybyna eýedir we dürli minerallar (magniý, demir, kalsiý we sink ýaly) bilen eremeýän kompleksleri emele getirip, bu minerallaryň özleşdirilmegine täsir edip biler. Gara we ýaşyl çaý ýaly ýokary taninli çaýyň köp mukdarda uzak wagtlap içilmegi magniý ýetmezçiligine sebäp bolup biler. Çaý näçe güýçli we ajy bolsa, tanin mukdary şonça ýokary bolar.
Ispanakda, çugundyrda we beýleki iýmitlerde bolýan oksalat kislotasy magniý we suwda aňsat eremeýän beýleki minerallar bilen birleşmeleri emele getirýär, bu bolsa bu maddalaryň bedenden çykarylmagyna we beden tarapyndan siňdirilmezligine sebäp bolýar.
Bu gök önümleri aklamak oksalat turşusynyň köp bölegini aýryp biler. Ispanak we çugundyrdan başga-da, oksalat köp bolan iýmitlere şeýle hem badam, keşýu we künji tohumlary ýaly hozlar we tohumlar; kele, bamýa, pırasa we burç ýaly gök önümler; gyzyl we gara lobya ýaly baklagiller; greçka we goňur tüwi ýaly däneler; kakao, gülgüne we gara şokolad we ş.m. girýär.
Ösümlik tohumlarynda giňden duş gelýän fitin turşusy, magniý, demir we sink ýaly minerallar bilen birleşip, suwda eremeýän birleşmeleri emele getirmäge has gowy ukyplydyr we soňra olar bedenden çykarylýar. Fitin turşusyna baý köp mukdarda iýmit iýmek hem magniýiň özleşdirilmegine päsgel berer we magniýiň ýitmegine sebäp bolar.
Fitin kislotasyna baý iýmitlere şular girýär: bugdaý (esasanam doly bugdaý), tüwi (esasanam goňur tüwi), ýulaf, arpa we beýleki däneli ekinler; noýba, noýba, gara noýba, soýa we beýleki kömelekli ösümlikler; badam, künji tohumy, günebakar tohumy, kädi tohumy we ş.m. Hoz we tohumlar we ş.m.
8. Häzirki zaman suw arassalaýyş prosesleri suwdan magniý ýaly minerallary aýyrýar, bu bolsa agyz suwy arkaly magniýiň kabul edilişini azaldýar.
9. Häzirki zaman durmuşyndaky aşa köp stress derejesi bedende magniý sarp edilişiniň artmagyna sebäp bolar.
10. Maşk wagtynda aşa köp terlemek magniýiň ýitmegine sebäp bolup biler. Alkogol we kofein ýaly diuretik maddalar magniýiň ýitmegini çaltlaşdyrar.
Magniý ýetmezçiligi nähili saglyk kynçylyklaryna sebäp bolup biler?
1. Kislota reflüksi.
Spazm aşaky özofag sfinkteri bilen aşgazanyň birleşýän ýerinde ýüze çykýar, bu bolsa sfinkteriň boşalmagyna, kislotanyň reflýuksyna we göwüs gyzgynlygyna sebäp bolup biler. Magniý özofag spazmlaryny aýyryp biler.
2. Altsgeýmer sindromy ýaly beýni disfunksiýasy.
Barlaglar Altsgeýmer sindromy bolan näsaglaryň plazmasyndaky we beýni-oňurga suwuklygyndaky magniý derejesiniň adaty adamlara garanyňda pesdigini ýüze çykardy. Magniý derejesiniň pes bolmagy kognitiw pese gaçma we Altsgeýmer sindromynyň agyrlygy bilen baglanyşykly bolup biler.
Magniý neýroprotektor täsirine eýedir we neýronlardaky oksidatiw stressi we iltihaplanma reaksiýalaryny azaldyp biler. Beýnidäki magniý ionlarynyň möhüm funksiýalarynyň biri sinaptiki plastiklige we neýrogeçirijilige gatnaşmakdyr, bu bolsa ýatkeşlik we öwrenmek prosesleri üçin örän möhümdir. Magniý goşundysy sinaptiki plastikligi ýokarlandyryp we kognitiw funksiýany we ýatkeşligi gowulandyryp biler.
Magniý antioksidant we çişmä garşy täsirlere eýedir we Altsgeýmer sindromynyň patologiki prosesinde esasy faktorlar bolan Altsgeýmer sindromynyň beýnisinde oksidatiw stressi we çişmäni azaldyp biler.
3. Böwreküsti mäzleriň ýadawlygy, howsala we panik.
Uzak wagtlap dowam edýän ýokary basyş we howsala köplenç böwreküsti mäzleriniň ýadawlygyna getirýär, bu bolsa bedende köp mukdarda magniý sarp edýär. Stress adamyň siýdik bilen magniý çykarmagyna sebäp bolup, magniý ýetmezçiligine sebäp bolup biler. Magniý nerwleri rahatlandyrýar, myşsalary gowşadýar we ýürek urşuny haýalladyp, howsala we panikany azaltmaga kömek edýär.
4. Ýokary gan basyşy, aritmiýa, koronar arteriýanyň sklerozy/kalsiý çökündisi ýaly ýürek-damar meseleleri we ş.m.
Magniý ýetmezçiligi gipertoniýanyň ösmegi we ýaramazlaşmagy bilen baglanyşykly bolup biler. Magniý gan damarlaryny gowşatmaga we gan basyşyny peseltmäge kömek edýär. Magniý ýetmezçiligi gan damarlarynyň daralmagyna sebäp bolýar, bu bolsa gan basyşyny ýokarlandyrýar. Magniýiň ýetmezçiligi natriý we kaliý deňagramlylygyny bozup, ýokary gan basyşynyň töwekgelçiligini ýokarlandyryp biler.
Magniý ýetmezçiligi aritmiýalar bilen ýakyndan baglanyşykly (meselem, ýürek ýumşaklarynyň fibrilýasiýasy, wagtyndan öň urmalar). Magniý ýürek myşsalarynyň elektrik işjeňligini we ritmini kadaly saklamakda möhüm rol oýnaýar. Magniý miokard öýjükleriniň elektrik işjeňliginiň durnuklaşdyryjysydyr. Magniý ýetmezçiligi miokard öýjükleriniň adatdan daşary elektrik işjeňligine getirýär we aritmiýa töwekgelçiligini ýokarlandyrýar. Magniý kalsiý kanallarynyň düzgünleşdirilmegi üçin möhümdir we magniý ýetmezçiligi ýürek myşsalarynyň öýjüklerine kalsiýiň aşa köp gelmegine we adatdan daşary elektrik işjeňliginiň ýokarlanmagyna sebäp bolup biler.
Magniý derejesiniň pes bolmagy koronar arteriýa keseliniň ösmegi bilen baglanyşyklydyr. Magniý arteriýalaryň gatylaşmagynyň öňüni almaga we ýürek saglygyny goramaga kömek edýär. Magniý ýetmezçiligi aterosklerozyň emele gelmegine we ösmegine itergi berýär we koronar arteriýanyň stenozunyň töwekgelçiligini ýokarlandyrýar. Magniý endotelial funksiýany saklamaga kömek edýär we magniý ýetmezçiligi endotelial disfunksiýa getirip, koronar arteriýa keseliniň töwekgelçiligini ýokarlandyryp biler.
Aterosklerozyň emele gelmegi dowamly iltihaplanma reaksiýasy bilen ýakyndan baglanyşyklydyr. Magniý iltihaplanma garşy häsiýetlere eýedir, arteriýa diwarlarynda iltihaplanmany azaldýar we plaklaryň emele gelmeginiň öňüni alýar. Magniýiň pes derejesi bedende iltihaplanma alamatlarynyň (meselem, C-reaktiw belok (CRP)) ýokarlanmagy bilen baglanyşyklydyr we bu iltihaplanma alamatlary aterosklerozyň ýüze çykmagy we ösmegi bilen ýakyndan baglanyşyklydyr.
Oksidleýji stress aterosklerozyň möhüm patologik mehanizmidir. Magniý erkin radikallary neýtrallaşdyrýan we arteriýa diwarlaryna oksidleýji stress zyýanyny azaldýan antioksidant häsiýetlere eýedir. Barlaglar magniýiň oksidleýji stressi basyp ýatyrmak arkaly pes dykyzlykly lipoproteinleriň (LDL) oksidlenmesini azaldyp bilýändigini we şonuň bilen aterosklerozyň töwekgelçiligini azaldýandygyny ýüze çykardy.
Magniý lipid metabolizmine gatnaşýar we gandaky lipid derejesiniň sagdyn saklanmagyna kömek edýär. Magniý ýetmezçiligi dislipidemiýa, şol sanda ýokary holesterin we triglitserid derejelerine sebäp bolup biler, bu bolsa aterosklerozyň töwekgelçilik faktorlarydyr. Magniý goşundysy triglitserid derejesini ep-esli peseldip, şeýlelik bilen aterosklerozyň töwekgelçiligini azaldyp biler.
Koronar arterioskleroz köplenç arteriýanyň diwarynda kalsiýiň çökmegi bilen utgaşýar, bu bolsa arterial kalsifikasiýa diýlip atlandyrylýan hadysadyr. Kalsifikasiýa arteriýalaryň gatylaşmagyna we daralmagyna sebäp bolýar, bu bolsa gan akymyna täsir edýär. Magniý damarlaryň ýumşak myşsa öýjüklerinde kalsiýiň çökmegini bäsdeşlikli basyp saklamak arkaly arterial kalsifikasiýanyň ýüze çykmagyny azaldýar.
Magniý kalsiý ion kanallaryny kadalaşdyryp we kalsiý ionlarynyň öýjüklere aşa köp girmegini azaldyp, şeýlelik bilen kalsiýiň çökmeginiň öňüni alyp biler. Magniý şeýle hem kalsiýiň eredilmegine kömek edýär we bedeniň kalsiýi netijeli ulanmagyna ýolbaşçylyk edýär, kalsiýiň arteriýalarda çökmeginiň ýerine süňklere gaýdyp gelmegine we süňk saglygyny gowulandyrmaga mümkinçilik berýär. Kalsiý bilen magniýiň arasyndaky deňagramlylyk ýumşak dokumalarda kalsiýiň çökmeginiň öňüni almak üçin möhümdir.
5. Kalsiýiň aşa köp toplanmagy sebäpli döreýän artrit.
Kalsifik tendinit, kalsifik bursit, psewdogut we osteoartrit ýaly meseleler kalsiýiň aşa köp toplanmagyndan ýüze çykýan iltihaplanma we agyry bilen baglanyşyklydyr.
Magniý kalsiý metabolizmini kadalaşdyryp we kekirdege we periartikulýar dokumalarda kalsiý çökündisini azaldyp bilýär. Magniý çişmäge garşy täsire eýedir we kalsiý çökündisinden dörän çişmegi we agyryny azaldyp bilýär.
6. Astma.
Astma keselinden ejir çekýän adamlaryň ganynda magniý derejesi adaty adamlara garanyňda pes bolýar we magniý derejesiniň pes bolmagy astmanyň agyrlygy bilen baglanyşyklydyr. Magniý goşundysy astma keselinden ejir çekýän adamlaryň ganynda magniý derejesini ýokarlandyryp, astma alamatlaryny gowulaşdyryp we hüjümleriň ýygylygyny azaldyp biler.
Magniý dem alyş ýollarynyň ýumşak myşsalaryny gowşatmaga kömek edýär we astma keselinden ejir çekýän adamlar üçin örän möhüm bolan bronhospazmyň öňüni alýar. Magniýiň dem alyş ýollarynyň dem alyş jogabyny azaldyp, dem alyş ýollaryna dem alyş öýjükleriniň siňmegini we dem alyş mediatorlarynyň bölünip çykmagyny azaldyp, astma alamatlaryny gowulaşdyryp bilýän dem alyş garşy täsiri bar.
Magniý immun ulgamyny kadalaşdyrmakda, artykmaç immun jogaplaryny basyp ýatyrmakda we astmada allergiki reaksiýalary azaltmakda möhüm rol oýnaýar.
7. Içege keselleri.
Iç gatama: Magniý ýetmezçiligi içege hereketini haýalladyp, iç gatama sebäp bolup biler. Magniý tebigy iç geçirji serişdedir. Magniýiň goşmaça mukdaryny bermek içegeleriň peristaltikasyny güýçlendirip we içege boşalmagyna kömek etmek üçin suwy özüne çekip, içegeleriň ýumşamagyna kömek edip biler.
Içege gaharly sindromy (IBS): IBS-li adamlarda magniý derejesi köplenç pes bolýar. Magniýiň goşundysyny bermek IBS-iň garyn agyrylary, göwrelilik we iç gatama ýaly alamatlaryny ýeňilleşdirip biler.
Kron keseli we ýaraly kolit ýaly içege keselinden ejir çekýän adamlarda köplenç magniý derejesi pes bolýar, bu bolsa mümkin, malabsorbsiýa we dowamly içgeçme bilen baglanyşyklydyr. Magniýiň iltihaba garşy täsiri içege keselinde iltihaba garşy reaksiýany azaltmaga we içege saglygyny gowulandyrmaga kömek edip biler.
Inçe içege bakteriýalarynyň artykmaç ösüşi (SIBO): SIBO-ly adamlarda magniýiň siňmezligi bolup biler, sebäbi bakteriýalaryň artykmaç ösüşi iýmit maddalarynyň siňmegine täsir edýär. Degişli magniý goşundysy SIBO bilen baglanyşykly şişmegiň we garyn agyrynyň alamatlaryny gowulaşdyryp biler.
8. Dişleri gyjyrdatmak.
Diş gyjyrdamagy adatça gijelerine bolýar we dürli sebäplere görä ýüze çykyp biler. Bularyň arasynda stress, howsala, uklama bozulmalary, erbet dişleme we käbir dermanlaryň goşmaça täsirleri bar. Soňky ýyllarda geçirilen barlaglar magniý ýetmezçiliginiň diş gyjyrdamagy bilen baglanyşykly bolup biljekdigini we magniý goşundysynyň diş gyjyrdamagy alamatlaryny ýeňilleşdirmekde peýdaly bolup biljekdigini görkezdi.
Magniý nerw geçirijiliginde we myşsalaryň gowşamagynda möhüm rol oýnaýar. Magniý ýetmezçiligi myşsalaryň dartgynlylygyna we spazmlaryna sebäp bolup, dişleri gyjyrdamagyň töwekgelçiligini ýokarlandyrýar. Magniý nerw ulgamyny kadalaşdyrýar we dişleri gyjyrdamagyň umumy sebäpleri bolan stressi we howsalalygy azaltmaga kömek edip biler.
Magniý goşundysy stress we howsala derejesini azaltmaga kömek edip biler, bu bolsa öz gezeginde şu psihologik faktorlaryň sebäpli diş gyjyrdamasyny azaldyp biler. Magniý myşsalaryň rahatlanmagyna we gijeki myşsa spazmlaryny azaltmaga kömek edýär, bu bolsa diş gyjyrdamasynyň ýüze çykmagyny azaldyp biler. Magniý GABA ýaly neýromediatorlaryň işini kadalaşdyrmak arkaly rahatlanmaga we ukynyň hilini gowulandyrmaga kömek edip biler.
9. Böwrek daşlary.
Böwrek daşlarynyň köpüsi kalsiý fosfaty we kalsiý oksalat daşlarydyr. Böwrek daşlarynyň sebäbi aşakdaky faktorlardyr:
① Siýdikde kalsiýiň köpelmegi. Eger iýmitde köp mukdarda şeker, fruktoza, alkogol, kofe we ş.m. bar bolsa, bu kislotaly iýmitler süňklerden kalsiýi çekip, kislotalygy neýtrallaşdyrar we ony böwrekler arkaly metabolizirlär. Kalsiýiň aşa köp kabul edilmegi ýa-da goşmaça kalsiý goşundylarynyň ulanylmagy hem siýdikde kalsiýiň mukdaryny ýokarlandyrar.
②Siýdikdäki oksalat turşusynyň derejesi örän ýokary. Eger siz oksalat turşusyna baý iýmitleri köp iýseňiz, bu iýmitlerdäki oksalat turşusy kalsiý bilen birleşip, eremeýän kalsiý oksalatyny emele getirýär, bu bolsa böwrek daşlaryna sebäp bolup biler.
③Suwsuzlanma. Siýdikde kalsiýiň we beýleki minerallaryň konsentrasiýasynyň ýokarlanmagyna sebäp bolýar.
④Ýokary fosforly iýmitlenme. Köp mukdarda fosfor saklaýan iýmitleri (meselem, gazly içgiler) kabul etmek ýa-da giperparatireoz bedende fosfor turşusynyň derejesini ýokarlandyrar. Fosfor turşusy süňklerden kalsiýi çekip, kalsiýiň böwreklerde jemlenmegine mümkinçilik berer we kalsiý fosfat daşlaryny emele getirer.
Magniý oksalat turşusy bilen birleşip, kalsiý oksalatyndan has ýokary ereýän magniý oksalatyny emele getirip bilýär, bu bolsa kalsiý oksalatyň çökündisini we kristallaşmasyny netijeli azaldyp, böwrek daşlarynyň döremeginiň töwekgelçiligini azaldyp biler.
Magniý kalsiýiň eremegine kömek edýär, kalsiýiň gandaky eremegini saklaýar we berk kristallaryň emele gelmeginiň öňüni alýar. Eger bedende ýeterlik magniý ýetmezçilik edýän bolsa we kalsiýiň artykmaçlygy bar bolsa, daşlar, myşsa spazmlary, süýümli iltihaplanma, arteriýa kalsiýlenmesi (ateroskleroz), döş dokumalarynyň kalsiýlenmesi we ş.m. ýaly dürli kalsiýlenme görnüşleri ýüze çykmagy mümkin.
10.Parkinson.
Parkinson keseli, esasan, beýnide dopaminergik neýronlaryň ýitmeginden ýüze çykýar, bu bolsa dopamin derejesiniň peselmegine getirýär. Hereketiň kadasyz gözegçiligine sebäp bolýar, netijede titreme, gatylyk, bradikineziýa we duruşyň durnuksyzlygy ýüze çykýar.
Magniý ýetmezçiligi neýron disfunksiýasyna we ölüme sebäp bolup, Parkinson keselini öz içine alýan neýrodegeneratiw keselleriň töwekgelçiligini ýokarlandyryp biler. Magniý neýrogorag täsirine eýedir, nerw öýjükleriniň membranalaryny durnuklaşdyryp, kalsiý ion kanallaryny düzgünleşdirip, neýronlaryň gyjyndyryjylygyny we öýjükleriň zeperlenmegini azaldyp biler.
Magniý antioksidant ferment ulgamynda möhüm kofaktor bolup, oksidatiw stresi we iltihaplanma reaksiýalaryny azaltmaga kömek edýär. Parkinson keseli bolan adamlarda köplenç ýokary derejeli oksidatiw stres we iltihaplanma bolýar, bu bolsa neýron zeperlenmesini çaltlaşdyrýar.
Parkinson keseliniň esasy häsiýetnamasy gara maddada dopaminergik neýronlaryň ýitmegidir. Magniý neýrotoksikligi azaltmak we neýronlaryň ýaşaýşyny goldamak arkaly bu neýronlary gorap biler.
Magniý nerw geçirijiliginiň we myşsalaryň gysylmagynyň kadaly işini saklamaga kömek edýär, şeýle hem Parkinson keseli bolan näsaglarda titreme, gatylyk we bradikineziýa ýaly hereket alamatlaryny ýeňilleşdirýär.
11. Depressiýa, howsala, gaharjaňlyk we beýleki ruhy keseller.
Magniý keýpi düzgünleşdirmekde we howsala gözegçiliginde möhüm rol oýnaýan birnäçe neýromediatorlaryň (meselem, serotonin, GABA) möhüm düzgünleşdirijisidir. Barlaglar magniýiň emosional deňagramlylyk we abadançylyk duýgulary bilen baglanyşykly möhüm neýromediator bolan serotoniniň derejesini ýokarlandyryp bilýändigini görkezýär.
Magniý NMDA reseptorlarynyň aşa köp aktiwleşmesiniň öňüni alyp biler. NMDA reseptorlarynyň giper aktiwleşmegi neýrotoksikligiň we depressiw alamatlaryň artmagy bilen baglanyşyklydyr.
Magniý bedende iltihaby we oksidatiw stressi azaldyp bilýän iltihaba garşy we antioksidant häsiýetlere eýedir, bularyň ikisi hem depressiýa we howsala bilen baglanyşyklydyr.
HPA oky stress reaksiýalarynda we duýgularyň düzgünleşdirilmeginde möhüm rol oýnaýar. Magniý HPA okuny düzgünleşdirmek we kortizol ýaly stress gormonlarynyň bölünip çykmagyny azaltmak arkaly stressi we howsalalygy aýyryp biler.
12. Ýadawlyk.
Magniý ýetmezçiligi ýadawlyga we metabolik kynçylyklara sebäp bolup biler, esasan hem magniý energiýa öndürmekde we metabolik proseslerde möhüm rol oýnaýandygy üçin. Magniý ATF-ni durnuklaşdyrmak, dürli fermentleri işjeňleşdirmek, oksidatiw stressi azaltmak we nerw we myşsa funksiýasyny saklamak arkaly bedeniň kadaly energiýa derejesini we metabolik funksiýalaryny saklamaga kömek edýär. Magniýiň goşundysyny bermek bu alamatlary gowulaşdyryp we umumy energiýany we saglygy gowulandyryp biler.
Magniý köp fermentler üçin, esasanam energiýa öndürmek proseslerinde kofaktor bolup durýar. Ol adenozin trifosfatyň (ATP) öndürilmeginde möhüm rol oýnaýar. ATF öýjükleriň esasy energiýa daşaýjysydyr we magniý ionlary ATF-iň durnuklylygy we işlemegi üçin örän möhümdir.
Magniý ATF önümçiligi üçin möhüm bolany üçin, magniý ýetmezçiligi ATF önümçiliginiň ýeterlik däl bolmagyna getirip biler, bu bolsa öýjükleriň energiýa üpjünçiliginiň azalmagyna, umumy ýadawlyk hökmünde ýüze çykmagyna getirýär.
Magniý glikoliz, trikarbon kislotasynyň sikli (TCA sikli) we oksidatiw fosforlaşma ýaly metabolik proseslere gatnaşýar. Bu prosesler öýjükleriň ATF öndürmeginiň esasy ýollarydyr. ATF molekulasy işjeň görnüşini (Mg-ATF) saklamak üçin magniý ionlary bilen birleşmelidir. Magniý bolmasa, ATF dogry işläp bilmez.
Magniý köp fermentler, esasanam geksokinaza, piruwat kinaza we adenozin trifosfat sintetaza ýaly energiýa metabolizmine gatnaşýan fermentler üçin kofaktor bolup hyzmat edýär. Magniý ýetmezçiligi bu fermentleriň işjeňliginiň peselmegine sebäp bolýar, bu bolsa öýjükleriň energiýa öndürilmegine we ulanylyşyna täsir edýär.
Magniý antioksidant täsirlere eýedir we bedendäki oksidatiw stressi azaldyp biler. Magniý ýetmezçiligi oksidatiw stress derejesini ýokarlandyrýar, bu bolsa öýjükleriň zeperlenmegine we ýadawlygyna getirýär.
Magniý nerw geçirijiligi we myşsalaryň gysylmagy üçin hem möhümdir. Magniý ýetmezçiligi nerw we myşsalaryň disfunksiýasyna getirip, ýadawlygy has-da güýçlendirip biler.
13. Diabet, insuline garşylyk we beýleki metabolik sindromlar.
Magniý insulin reseptorlarynyň signallaşdyryşynyň möhüm bölegi bolup, insuliniň bölünip çykmagyna we täsirine gatnaşýar. Magniý ýetmezçiligi insulin reseptorlarynyň duýgurlygynyň peselmegine we insuline garşylyk howpunyň ýokarlanmagyna getirip biler. Magniý ýetmezçiligi insuline garşylyk we 2-nji görnüşli diabet keseliniň ýüze çykmagy bilen baglanyşyklydyr.
Magniý glýukoza metabolizminde möhüm rol oýnaýan dürli fermentleriň işjeňleşmegine gatnaşýar. Magniý ýetmezçiligi glikoliz we insulin arkaly glýukozanyň ulanylyşyna täsir edýär. Barlaglar magniý ýetmezçiliginiň glýukoza metabolizminiň bozulmalaryna, gan şekeriniň derejesiniň we glikozalanan gemoglobiniň (HbA1c) ýokarlanmagyna sebäp bolup biljekdigini ýüze çykardy.
Magniý antioksidant we çişmä garşy täsirlere eýedir we bedende oksidatiw stressi we çişmä reaksiýalaryny azaldyp biler, bu bolsa diabetiň we insulin garşylygynyň möhüm patologiki mehanizmleridir. Magniýiň pes derejesi oksidatiw stressiň we çişmäniň alamatlaryny köpeldýär, şeýdip insulin garşylygynyň we diabetiň ösmegine itergi berýär.
Magniý goşundysy insulin reseptorlarynyň duýgurlygyny ýokarlandyrýar we insulin arkaly glýukozanyň özleşdirilişini gowulandyrýar. Magniý goşundysy glýukoza metabolizmini gowulandyryp we aç ganyň glýukozasyny we glikozalanan gemoglobiniň derejesini köp ýollar arkaly azaldyp biler. Magniý insulin duýgurlygyny gowulandyrmak, gan basyşyny peseltmek, lipid anomaliýalaryny azaltmak we iltihaplanmany azaltmak arkaly metabolik sindromyň töwekgelçiligini azaldyp biler.
14. Başagyrylar we migren.
Magniý neýromediatorlaryň bölünip çykmagynda we damarlaryň işini düzgünleşdirmekde möhüm rol oýnaýar. Magniý ýetmezçiligi neýromediatorlaryň deňagramlylygynyň bozulmagyna we damar spazmyna sebäp bolup, başagyrylary we migreni döredip biler.
Magniý derejesiniň pes bolmagy migreniň döremegine ýa-da has-da ýaramazlaşmagyna sebäp bolup biljek iltihabyň we oksidatiw stressiň artmagy bilen baglanyşyklydyr. Magniý iltihaba garşy we antioksidant täsirlere eýe bolup, iltihaby we oksidatiw stressi azaldýar.
Magniý gan damarlaryny gowşatmaga, damar spazmyny azaltmaga we gan akymyny gowulandyrmaga kömek edýär, şeýlelik bilen migreni aýyrýar.
15. Ukusyzlyk, ukynyň hiliniň pesligi, sirkadian ritm bozulmagy we aňsat oýanmak ýaly uklama meseleleri.
Magniýiň nerw ulgamyna täsir edýän kadalaşdyryjy täsiri dynç alyşa we asudalyga kömek edýär, magniý goşundysy bolsa ukusyzlykdan ejir çekýän näsaglarda uklama kynçylyklaryny ep-esli gowulandyryp we umumy uklama wagtyny uzaltmakda kömek edip biler.
Magniý GABA ýaly neýromediatorlaryň işini kadalaşdyrmak arkaly çuňňur uklamaga ýardam edýär we umumy ukynyň hilini gowulandyrýar.
Magniý bedeniň biologik sagadyny düzgünleşdirmekde möhüm rol oýnaýar. Magniý melatoniniň bölünip çykmagyna täsir edip, adaty sirkadian ritmi dikeltmäge kömek edip biler.
Magniýiň saklaýjy täsiri gijelerine oýanmalaryň sanyny azaldyp we dowamly uklamaga ýardam edip biler.
16. Iltihaplanma.
Kalsiýiň artykmaçlygy aňsatlyk bilen iltihaplanmaga sebäp bolup biler, magniý bolsa iltihaplanmanyň öňüni alyp biler.
Magniý immun ulgamynyň kadaly işlemegi üçin möhüm elementdir. Magniý ýetmezçiligi immun öýjükleriniň işiniň kadasyz bolmagyna we iltihaplanma reaksiýalarynyň artmagyna getirip biler.
Magniý ýetmezçiligi oksidatiw stres derejesiniň ýokarlanmagyna getirýär we bedende erkin radikallaryň öndürilişini artdyrýar, bu bolsa iltihaplanmany döredip we güýçlendirip biler. Tebigy antioksidant hökmünde magniý bedende erkin radikallary neýtrallaşdyryp, oksidatiw stresi we iltihaplanma reaksiýalaryny azaldyp biler. Magniý goşundysy oksidatiw stres markerleriniň derejesini ep-esli peseldip we oksidatiw stres bilen baglanyşykly iltihaplanmany azaldyp biler.
Magniý dürli ýollar arkaly, şol sanda iltihaba garşy täsir edýär, şol sanda iltihaba garşy sitokinleriň bölünip çykmagynyň öňüni alýar we iltihaba garşy mediatorlaryň öndürilişini azaldýar. Magniý şiş nekroz faktory-α (TNF-α), interleýkin-6 (IL-6) we C-reaktiw belok (CRP) ýaly iltihaba garşy faktorlaryň derejesini basyp bilýär.
17. Osteoporoz.
Magniý ýetmezçiligi süňküň dykyzlygynyň we berkliginiň peselmegine getirip biler. Magniý süňküň minerallaşma prosesinde möhüm bölek bolup, süňk matrisasynyň emele gelmegine gönüden-göni gatnaşýar. Magniýiň ýetmezçiligi süňk matrisasynyň hiliniň peselmegine getirip biler, bu bolsa süňkleriň zeperlenmegine has duýarly bolmagyna sebäp bolup biler.
Magniý ýetmezçiligi süňklerde kalsiýiň aşa köp çökmegine sebäp bolup biler we magniý bedende kalsiý deňagramlylygyny kadalaşdyrmakda möhüm rol oýnaýar. Magniý D witaminini işjeňleşdirmek arkaly kalsiýiň siňmegine we ulanylmagyna ýardam edýär, şeýle hem paratiroid gormonynyň (PTH) bölünip çykmagyna täsir etmek arkaly kalsiýiň metabolizmini kadalaşdyrýar. Magniý ýetmezçiligi PTH-nyň we D witaminiň anormal işlemegine getirip biler, şeýdip kalsiýiň metabolizminiň bozulmalaryna we süňklerden kalsiýiň süzülmeginiň töwekgelçiligini ýokarlandyrýar.
Magniý ýumşak dokumalarda kalsiýiň çökmeginiň öňüni almaga kömek edýär we süňklerde kalsiýiň dogry saklanmagyny üpjün edýär. Magniý ýetmezçilik edende, kalsiý süňklerden aňsatlyk bilen ýitirilýär we ýumşak dokumalarda çökýär.
20. Myşsa spazmlary we sanjylary, myşsalaryň gowşaklygy, ýadawlyk, adatdan daşary myşsa titremeleri (göz gapaklarynyň gyjyrdamagy, diliň dişlenmegi we ş.m.), dowamly myşsa agyrylary we beýleki myşsa meseleleri.
Magniý nerw geçirijiliginde we myşsalaryň gysylmagynda möhüm rol oýnaýar. Magniý ýetmezçiligi nerw geçirijiliginiň bozulmagyna we myşsa öýjükleriniň gyjyndyryjylygynyň ýokarlanmagyna sebäp bolup, myşsa spazmlaryna we sanjylaryna sebäp bolup biler. Magniýiň goşmaça mukdaryny bermek nerw geçirijiliginiň kadaly bolmagyny we myşsalaryň gysylmagynyň işini dikeldip, myşsa öýjükleriniň aşa gyjyndyryjylygyny azaldyp, şeýdip spazmlary we sanjylary azaldyp biler.
Magniý energiýa metabolizmine we ATF-iň (öýjükleriň esasy energiýa çeşmesi) öndürilmegine gatnaşýar. Magniý ýetmezçiligi ATF önümçiliginiň azalmagyna, myşsalaryň daralmagyna we işine täsir edip, myşsalaryň gowşaklygyna we ýadawlygyna getirip biler. Magniý ýetmezçiligi maşkdan soň ýadawlygyň artmagyna we maşk ukybynyň peselmegine getirip biler. ATF-iň öndürilmegine gatnaşmak bilen, magniý ýeterlik energiýa üpjünçiligini üpjün edýär, myşsalaryň daralma funksiýasyny gowulandyrýar, myşsa güýjüni güýçlendirýär we ýadawlygy azaldýar. Magniýiň goşundysyny bermek maşk çydamlylygyny we myşsalaryň işini gowulandyryp, maşkdan soňky ýadawlygy azaldyp biler.
Magniýiň nerw ulgamyna kadalaşdyryjy täsiri meýletin myşsalaryň gysgalmagyna täsir edip biler. Magniý ýetmezçiligi nerw ulgamynyň disfunksiýasyna sebäp bolup, myşsalaryň titremesine we dynçsyz aýaklar sindromyna (RLS) sebäp bolup biler. Magniýiň saklaýjy täsiri nerw ulgamynyň aşa tolgundyryjylygyny azaldyp, RLS alamatlaryny ýeňilleşdirip we ukynyň hilini gowulandyryp biler.
Magniýiň iltihaba garşy we antioksidant häsiýetleri bar, bedende iltihaby we oksidatiw stressi azaldýar. Bu faktorlar dowamly agyry bilen baglanyşyklydyr. Magniý agyryny duýmakda esasy rol oýnaýan glutamat we GABA ýaly köp sanly neýromediatorlaryň düzgünleşdirilmegine gatnaşýar. Magniý ýetmezçiligi agyrynyň kadasyz düzgünleşdirilmegine we agyryny duýmagyň ýokarlanmagyna getirip biler. Magniý goşundysy neýromediatorlaryň derejesini düzgünleşdirmek arkaly dowamly agyry alamatlaryny azaldyp biler.
21. Sport şikesleri we sagalmagy.
Magniý nerw geçirijiliginde we myşsalaryň gysylmagynda möhüm rol oýnaýar. Magniý ýetmezçiligi myşsalaryň artykmaç gyjyndyrylmagyna we islenmeýän gysylmalara sebäp bolup, spazmlaryň we sanjylaryň töwekgelçiligini ýokarlandyryp biler. Magniýiň goşmaça mukdaryny bermek nerw we myşsalaryň işini kadalaşdyryp, maşkdan soň myşsalaryň spazmlaryny we sanjylaryny azaldyp biler.
Magniý ATF-iň (hüjreniň esasy energiýa çeşmesi) esasy bölegi bolup, energiýa öndürmekde we maddalar alyş-çalşynda gatnaşýar. Magniý ýetmezçiligi energiýa öndürmegiň ýeterlik däl bolmagyna, ýadawlygyň artmagyna we sport görkezijileriniň peselmegine getirip biler. Magniý goşundysy maşklara çydamlylygy ýokarlandyryp we maşkdan soň ýadawlygy azaldyp biler.
Magniý maşk sebäpli dörän iltihably reaksiýany azaldyp we myşsalaryň we dokumalaryň dikeldişini çaltlaşdyryp bilýän iltihaba garşy häsiýetlere eýedir.
Süýt turşusy glikoliz wagtynda öndürilýän metabolitdir we agyr maşk wagtynda köp mukdarda öndürilýär. Magniý energiýa metabolizmi bilen baglanyşykly köp fermentleriň (meselem, geksokinaza, piruwat kinaza) kofaktory bolup, olar glikolizde we laktat metabolizminde esasy rol oýnaýar. Magniý süýt turşusynyň arassalanmagyny we konwersiýasyny çaltlaşdyrmaga kömek edýär we süýt turşusynyň toplanmagyny azaldýar.
Magniý ýetmezçiligini nädip barlamaly?
Dogrusyny aýtsam, umumy synaglar arkaly bedeniňizdäki magniýiň hakyky derejesini kesgitlemäge synanyşmak aslynda örän çylşyrymly mesele.
Bedenimizde takmynan 24-29 gram magniý bar, onuň tas 2/3 bölegi süňklerde, 1/3 bölegi bolsa dürli öýjüklerde we dokumalarda ýerleşýär. Gandaky magniý bedendäki magniýiň umumy mukdarynyň diňe 1% -ini düzýär (eritrositlerde 0,3% we gyzyl gan öýjüklerinde 0,5%).
Häzirki wagtda Hytaýyň köp hassahanalarynda magniý mukdarynyň adaty barlagy adatça "syworotka magniý barlagy" bolup durýar. Bu barlagyň adaty diapazony 0,75 bilen 0,95 mmol/L aralygyndadyr.
Şeýle-de bolsa, syworotkadaky magniý bedeniň umumy magniý mukdarynyň diňe 1% -inden az bölegini düzýändigi üçin, ol bedeniň dürli dokumalarynda we öýjüklerinde magniýiň hakyky mukdaryny hakykatdan we takyk görkezip bilmeýär.
Syworotkadaky magniýiň mukdary beden üçin örän möhümdir we ilkinji nobatda ileri tutulýan ugurdyr. Sebäbi ýürek urşunyň netijeli bolmagy ýaly käbir möhüm funksiýalary saklamak üçin syworotkadaky magniýiň netijeli konsentrasiýada saklanmagy zerurdyr.
Şeýlelik bilen, iýmitde magniýiň ýetmezçiligi dowam edende ýa-da bedeniňiz kesel ýa-da stres bilen ýüzbe-ýüz bolanda, bedeniňiz ilki bilen myşsalar ýaly dokumalardan ýa-da öýjüklerden magniý çykaryp, ony gana geçirip, syworotka magniýiniň kadaly derejesini saklamaga kömek eder.
Şonuň üçin, syworotkaňyzdaky magniý derejesi kadaly çäklerde bolanda, magniý hakykatdanam bedeniň beýleki dokumalarynda we öýjüklerinde azalyp biler.
Eger siz barlag geçirip, hatda syworotka magniýiniň hem pesdigini, mysal üçin, kadaly derejeden aşakda ýa-da kadaly aralykdaky aşaky çege golaýdygyny anyklasaňyz, bu bedeniň eýýäm agyr magniý ýetmezçiligi ýagdaýyndadygyny aňladýar.
Gyzyl gan öýjükleriniň (RBC) magniý derejesi we trombositleriň magniý derejesi barlagy syworotka magniý barlagyna garanyňda has takykdyr. Ýöne ol henizem bedeniň hakyky magniý derejesini hakykatdanam görkezmeýär.
Gyzyl gan öýjükleriniň hem, trombositleriň hem ýadrolary we mitohondriýalary ýoklugy sebäpli, mitohondriýa magniý saklanýan ýerleriň iň möhüm bölegidir. Trombositler gyzyl gan öýjüklerine garanyňda magniý derejesindäki soňky üýtgeşmeleri has takyk görkezýär, sebäbi trombositler gyzyl gan öýjükleriniň 100-120 gününe garanyňda diňe 8-9 gün ýaşaýar.
Has takyk barlaglar: myşsa öýjükleriniň biopsiýasynda magniý mukdary, dil asty epiteliý öýjüklerinde magniý mukdary.
Şeýle-de bolsa, syworotka magniýinden başga-da, ýerli hassahanalar häzirki wagtda beýleki magniý barlaglary üçin deňeşdirme boýunça az zat edip bilýärler.
Şonuň üçin hem däp bolan lukmançylyk ulgamy magniýiň ähmiýetini uzak wagtlap äsgermezlik edip gelýär, sebäbi hassanyň magniýiň ýetmezçiligini diňe gan serumyndaky magniý gymmatlyklaryny ölçemek arkaly kesgitlemek köplenç ýalňyş baha bermäge getirýär.
Häzirki kliniki diagnoz we bejerişde hassanyň magniý derejesini diňe gan plazmasyndaky magniýi ölçemek arkaly takmynan kesgitlemek uly mesele bolup durýar.
Dogry magniý goşundysyny nädip saýlamaly?
Bazarda magniý oksidi, magniý sulfaty, magniý hlorid, magniý sitrat, magniý glisinat, magniý treonat, magniý tauraty we ş.m. ýaly ondan gowrak dürli magniý goşundylary bar...
Magniý goşundylarynyň dürli görnüşleri magniý ýetmezçiligi meselesini gowulaşdyryp bilse-de, molekulýar gurluşdaky tapawutlar sebäpli, siňdiriş tizligi örän tapawutlanýar we olaryň öz aýratynlyklary we netijeliligi bar.
Şonuň üçin size laýyk gelýän we belli meseleleri çözýän magniý goşundysyny saýlamak örän möhümdir.
Aşakdaky mazmuny üns bilen okap bilersiňiz, soňra zerurlyklaryňyza we çözmäge üns bermek isleýän meseleleriňize esaslanyp, size has laýyk gelýän magniý goşundysynyň görnüşini saýlap bilersiňiz.
Magniý goşundylary maslahat berilmeýär
magniý oksidi
Magniý oksidiniň artykmaçlygy onuň ýokary magniý mukdaryna eýe bolmagydyr, ýagny magniý oksidiniň her bir gramy beýleki magniý goşundylaryna garanyňda has köp magniý ionlaryny arzan bahadan üpjün edip bilýär.
Şeýle-de bolsa, bu magniý goşundysy bolup, onuň siňdiriliş derejesi örän pes, diňe 4% töweregi, bu bolsa magniýiň köp böleginiň hakykatdanam siňdirilip we ulanylyp bilinmejekdigini aňladýar.
Mundan başga-da, magniý oksidi uly iç geçiriş täsirine eýedir we iç gatamagy bejermek üçin ulanylyp bilner.
Ol içegelerde suwy özüne çekip, içegeleri ýumşadýar, içegeleriň peristaltikasyny güýçlendirýär we defekasiýa kömek edýär. Magniý oksidiniň ýokary dozasy aşgazan-içege bozulmalaryna, şol sanda içgeçmä, garyn agyrylaryna we aşgazan sanjylaryna sebäp bolup biler. Aşgazan-içege duýgurlygy bolan adamlar seresaplylyk bilen ulanmalydyrlar.
Magniý sulfaty
Magniý sulfatynyň siňdiriş tizligi hem örän pes, şonuň üçin agyz arkaly kabul edilen magniý sulfatynyň köpüsi siňip bilmeýär we gana siňmegiň ýerine, nejasat bilen çykarylýar.
Magniý sulfaty hem uly iç geçiriş täsirine eýedir we onuň iç geçiriş täsiri adatça 30 minutdan 6 sagada çenli ýüze çykýar. Sebäbi siňdirilmedik magniý ionlary içegelerde suwy özüne siňdirýär, içegedäki mukdary köpeldýär we defekasiýany güýçlendirýär.
Şeýle-de bolsa, suwda ýokary ereýänligi sebäpli, magniý sulfaty köplenç hassahananyň gyssagly ýagdaýlarynda damardan inýeksiýa arkaly ýiti gipomagnezemiýa, eklampsiýa, astmanyň ýiti hüjümlerini we ş.m. bejermek üçin ulanylýar.
Başgaça aýdylanda, magniý sulfaty wanna duzlary (Epsom duzlary hökmünde hem belli) hökmünde ulanylyp bilner, olar deri arkaly siňdirilip, myşsa agyrylaryny we çişmeleri aýyrýar, şeýle hem dynç almagy we sagalmagy höweslendirýär.
magniý aspartat
Magniý aspartat, jedelli magniý goşundysy bolan aspartik kislotasy we magniýiň birleşmegi arkaly emele gelýän magniýiň bir görnüşidir.
Artykmaçlygy: Magniý aspartatynyň bioelýeterliligi ýokary, bu bolsa onuň netijeli özleşdirilip, beden tarapyndan gandaky magniý derejesini çalt ýokarlandyrmak üçin ulanylyp bilinjekdigini aňladýar.
Mundan başga-da, aspartik kislota energiýa metabolizmine gatnaşýan möhüm aminokislotadyr. Ol trikarbon kislotasynyň siklinde (Krebs sikli) möhüm rol oýnaýar we öýjükleriň energiýa öndürmegine (ATP) kömek edýär. Şonuň üçin magniý aspartat energiýa derejesini ýokarlandyrmaga we ýadawlyk duýgusyny azaltmaga kömek edip biler.
Şeýle-de bolsa, aspartik kislotasy gyjyndyryjy aminokislotadyr we onuň aşa köp kabul edilmegi nerw ulgamynyň aşa gyjyndyrylmagyna sebäp bolup, howsala, ukusyzlyk ýa-da beýleki newrologik alamatlara sebäp bolup biler.
Aspartatyň gyjyndyryjylygy sebäpli, gyjyndyryjy aminokislotalara duýgurlygy bolan käbir adamlar (meselem, käbir newrologik keselleri bolan näsaglar) magniý aspartatyň uzak möhletli ýa-da ýokary dozasyny ulanmak üçin ýaramly bolmazlygy mümkin.
Maslahat berilýän magniý goşundylary
Magniý treonaty magniýi L-treonat bilen birleşdirmek arkaly emele gelýär. Magniý treonaty özboluşly himiki häsiýetleri we gan-beýni böwetiniň has netijeli aralaşmagy sebäpli kognitiw funksiýany gowulandyrmakda, howsala we depressiýany aýyrmakda, ukyny goldamakda we neýrogoragda uly artykmaçlyklara eýedir.
Gan-beýni böwetine aralaşýar: Magniý treonatynyň gan-beýni böwetine aralaşmakda has netijelidigi görkezildi we beýni magniý derejesini ýokarlandyrmakda özboluşly artykmaçlyk berýär. Barlaglar magniý treonatynyň beýni-oňurga suwuklygynda magniý konsentrasiýasyny ep-esli ýokarlandyryp, şeýdip kognitiw funksiýany gowulandyryp biljekdigini görkezdi.
Kognitiw funksiýany we ýatkeşligi gowulandyrýar: Magniý treonaty beýnide magniý derejesini ýokarlandyrmak ukyby sebäpli, esasanam gartaşan adamlarda we kognitiw bozulmalary bolan adamlarda kognitiw funksiýany we ýatkeşligi ep-esli gowulandyryp biler. Barlaglar magniý treonatynyň goşundysynyň beýniniň öwrenme ukybyny we gysga möhletli ýatkeşlik funksiýasyny ep-esli gowulandyryp biljekdigini görkezýär.
Howsala we depressiýadan dynmak: Magniý nerw geçirijiliginde we neýrotransmitter deňagramlylygynda möhüm rol oýnaýar. Magniý treonaty beýnide magniý derejesini netijeli ýokarlandyrmak arkaly howsala we depressiýa alamatlaryny dynmaga kömek edip biler.
Neýrogorag: Altsgeýmer we Parkinson keselleri ýaly neýrodegeneratiw kesellere sezewar bolmak howpy bolan adamlar. Magniý treonat neýrogorag täsirine eýedir we neýrodegeneratiw keselleriň ösüşiniň öňüni almaga we haýallamagyna kömek edýär.
Magniý taurini magniý bilen tauriniň garyndysydyr. Ol magniý bilen tauriniň artykmaçlyklaryny özünde jemleýär we ajaýyp magniý goşundysydyr.
Ýokary bioelýeterlilik: Magniý tauraty ýokary bioelýeterlilige eýedir, bu bolsa bedeniň magniýiň bu görnüşini has aňsat özleşdirip we ulanyp biljekdigini aňladýar.
Gowy aşgazan-içege çydamlylygy: Magniý tauraty aşgazan-içege ýolunda ýokary siňdiriş tizligine eýe bolany üçin, adatça aşgazan-içege rahatsyzlygyna sebäp bolmagy ähtimallygy az.
Ýüregiň saglygyny goldaýar: Magniý we taurin ikisi hem ýüregiň işini kadalaşdyrmaga kömek edýär. Magniý ýürek myşsalarynyň öýjüklerinde kalsiý ionlarynyň konsentrasiýasyny kadalaşdyrmak arkaly ýürek ritminiň kadaly saklanmagyna kömek edýär. Tauriniň antioksidant we çişmäge garşy häsiýetleri bar, ýürek öýjüklerini oksidatiw stresden we çişme zyýanlaryndan goraýar. Köp sanly barlaglar magniý tauriniň ýürek saglygyna uly peýdasynyň bardygyny, ýokary gan basyşyny peseltýändigini, ýürek urşunyň kadasyzlygyny azaldýandygyny we kardiomiopatiýadan goraýandygyny görkezdi.
Nerw ulgamynyň saglygy: Magniý we taurin ikisi hem nerw ulgamynda möhüm rol oýnaýar. Magniý dürli neýromediatorlaryň sintezinde koenzim bolup, nerw ulgamynyň kadaly işini saklamaga kömek edýär. Taurin nerw öýjüklerini goraýar we neýron saglygyny goldaýar. Magniý taurin howsala we depressiýa alamatlaryny ýeňilleşdirip, nerw ulgamynyň umumy işini gowulandyryp biler. Howsala, depressiýa, dowamly stress we beýleki newrologiki ýagdaýlary bolan adamlar üçin.
Antioksidant we çişmä garşy täsirleri: Tauriniň güýçli antioksidant we çişmä garşy täsirleri bar, bu bolsa bedende oksidatiw stressi we çişmä garşy reaksiýalary azaldyp biler. Magniý şeýle hem immun ulgamyny kadalaşdyrmaga we çişmä garşy täsirleri peseltmäge kömek edýär. Barlaglar magniý tauratynyň antioksidant we çişmä garşy häsiýetleri arkaly dürli hroniki keselleriň öňüni almaga kömek edip biljekdigini görkezýär.
Metabolik saglygy gowulandyrýar: Magniý energiýa metabolizminde, insuliniň bölünip çykmagynda we ulanylmagynda, şeýle hem gan şekeriniň düzgünleşdirilmeginde möhüm rol oýnaýar. Taurin şeýle hem insuline duýgurlygy ýokarlandyrmaga, gan şekeriniň gözegçiligini saklamaga we metabolik sindromy we beýleki meseleleri gowulandyrmaga kömek edýär. Bu bolsa magniý taurini metabolik sindromy we insuline garşylygy dolandyrmakda beýleki magniý goşundylaryna garanyňda has täsirli edýär.
Magniý Tauratyndaky Taurin, özboluşly aminokislota hökmünde, şeýle hem köp sanly täsirlere eýedir:
Taurin tebigy kükürt saklaýan aminokislotadyr we beýleki aminokislotalar ýaly belok sintezine gatnaşmaýandygy üçin belok däl aminokislotadyr.
Bu komponent dürli haýwan dokumalarynda, esasanam ýürekde, beýnide, gözlerde we skelet myşsalarynda giňden ýaýrandyr. Şeýle hem, ol et, balyk, süýt önümleri we energiýa içgileri ýaly dürli iýmitlerde hem duş gelýär.
Adam bedenindäki taurin sisteinden sistein sulfin turşusynyň dekarboksilazasynyň (Csad) täsiri astynda öndürilip bilner ýa-da iýmitden alnyp, taurin daşaýjylary arkaly öýjükler tarapyndan siňdirilip bilner.
Ýaş ulaldygyça, adam bedeninde tauriniň we onuň metabolitleriniň konsentrasiýasy kem-kemden azalar. Ýaşlar bilen deňeşdirilende, gartaşan adamlaryň ganynda tauriniň konsentrasiýasy 80% -den gowrak azalar.
1. Ýürek-damar saglygyny goldamak:
Gan basyşyny kadalaşdyrýar: Taurin gan basyşyny peseltmäge kömek edýär we natriý, kaliý we kalsiý ionlarynyň deňagramlylygyny kadalaşdyrmak arkaly damarlaryň giňelmegine ýardam berýär. Taurin gipertoniýaly näsaglarda gan basyşynyň derejesini ep-esli peseldip biler.
Ýüregi goraýar: Antioksidant täsirleri bar we kardiomiositleri oksidatiw stress sebäpli ýüze çykýan zyýandan goraýar. Taurin goşundysy ýüregiň işini gowulandyryp we ýürek-damar keselleriniň töwekgelçiligini azaldyp biler.
2. Nerw ulgamynyň saglygyny goraň:
Neýrogorag: Tauriniň neýrogorag täsiri bar, öýjük membranalaryny durnuklaşdyrmak we kalsiý ionlarynyň konsentrasiýasyny kadalaşdyrmak arkaly neýrodegeneratiw keselleriň öňüni alýar, neýronyň artykmaç gyjyndyrylmagynyň we ölüminiň öňüni alýar.
Sakynlaşdyryjy täsiri: Sakynlaşdyryjy we anksiolitik täsirleri bar, keýpi gowulandyrmaga we stressi aýyrmaga kömek edýär.
3. Görüş goragy:
Tor perdesini goramak: Taurin tor perdesiniň möhüm bölegi bolup, tor perdesiniň işini saklamaga we görmegiň peselmeginiň öňüni almaga kömek edýär.
Antioksidant täsiri: Ol erkin radikallaryň tor göz hujaýralaryna ýetirýän zyýanyny azaldyp we görmegiň peselmegini gijikdirip biler.
4. Metabolik saglyk:
Gan şekerini kadalaşdyrmak: taurin insuline duýgurlygy gowulandyrmaga, gan şekeriniň derejesini kadalaşdyrmaga we metabolik sindromyň öňüni almaga kömek edip biler.
Lipoza metabolizmi: Lipid metabolizmini kadalaşdyrmaga we gandaky holesteriniň we triglitseridleriň derejesini peseltmäge kömek edýär.
5. Maşklaryň ýerine ýetirilişi:
Myşsalaryň ýadawlygyny azaltmak: Telon turşusy maşk wagtynda oksidatiw stressi we çişmegi azaldyp, myşsalaryň ýadawlygyny azaldyp biler.
Çydamlylygy ýokarlandyryň: Ol myşsalaryň daralmagyny we çydamlylygyny gowulandyryp, maşklaryň netijeliligini ýokarlandyryp biler.
Duýduryş: Bu makala diňe umumy maglumat üçin niýetlenen we lukmançylyk maslahaty hökmünde kabul edilmeli däldir. Blog ýazgylarynyň käbir maglumatlary Internetden gelip çykýar we professional däl. Bu web sahypasy diňe makalalary tertiplemek, formatlamak we redaktirlemek üçin jogapkärdir. Has köp maglumat bermek maksady, onuň garaýyşlary bilen ylalaşýandygyňyzy ýa-da mazmunynyň hakykylygyny tassyklaýandygyňyzy aňlatmaýar. Islendik goşundylary ulanmazdan ýa-da saglyk bejeriş tertibiňize üýtgetmeler girizmezden öň, hemişe saglyk işgäri bilen maslahatlaşyň.
Ýerleşdirilen wagty: 2024-nji ýylyň 27-nji awgusty

